Vroom & Vrolijk
over homoseksualiteit en gelooflaatste blad
activiteiten
oudere nummers
abonnementen
organisatie
contactVroom&Vrolijk was een opiniërend tijdschrift voor een duidelijke doelgroep uitgegeven door de Stichting Vroom &Vrolijk. Homoseksuelen die 'iets' of liever gezegd alles hebben met geloof. Voor hen zijn dat geen twee verschillende werelden, maar zijn het twee terreinen die met elkaar hand in hand gaan. Er is dus een innige vriendschap tussen die twee. Vriendschap geeft steun, je maakt elkaar alert, je corrigeert elkaar. Vele duizenden in ons land kennen die verwevenheid van geaardheid en geloof.
tot eind 2007, nu rest ons slechts nog de herinnering aan de verschenen nummers:laatst verschenen 2007/4
Mij valt de twijfelachtige eer te beurt dit maal woorden namens de redactie te mogen schrijven. Ik doe het met tegenzin, want ik moet schrijven over afscheid nemen. En ik hou niet van afscheid nemen: niet van mensen, maar ook niet van dingen die dierbaar zijn of zijn geworden. Dat er in het leven mensen zijn die voorbijgaan, vind ik onbegrijpelijk en vaak ook niet eerlijk. Dat het erbij hoort, weet ik wel, maar ik voel me toch altijd licht opstandig. En dat voel ik me nu ook bij het verdwijnen van dit blad. Jammer dat dit de laatste Vroom & Vrolijk moet zijn. Een uniek concept verdwijnt. Achttien jaargangen lang een eigen perspectief op homoseksualiteit: vroom en vrolijk. Verbonden met de christelijke geloofstraditie werden vele artikelen, boek- en filmbesprekingen, liturgiesuggesties en nieuwsfeiten aan het papier toevertrouwd, alles met een roze pen. Met dit nummer van Vroom & Vrolijk houdt het op. Triest, want we zijn nog lang niet uitgeschreven. Geen 'Redactioneel' dit keer van de redactie dus, maar van de voorzitter van het LKP-bestuur dat het tijdschrift de jaren door steeds heeft gedragen en van harte ondersteund, ook al konden er het laatste jaar niet snel genoeg mogelijkheden worden gevonden om het blad toekomst te geven. Het bestuur neemt met spijt afscheid van Vroom & Vrolijk, maar ook met een trots gevoel en met dankbaarheid. Al die mensen die het blad de jaren door als redactielid hebben gemaakt wil het bestuur heel hartelijk dankzeggen voor hun vaak onbaatzuchtige en trouwe inzet. Die dank geldt zeker niet in de laatste plaats ook de mensen van de uitgeverij Narratio die zich altijd betrokken hebben getoond bij het wel en wee van het blad. Het bestuur is allen die aan Vroom & Vrolijk hebben meegewerkt, zeer erkentelijk voor het gezicht dat zij hebben gegeven aan een bijzonder onderdeel van de homobeweging: de vrome en vrolijke holebi's die in en om de christelijke kerken en groeperingen hun niet weg te denken plaats hebben ingenomen. Wat mij echt goed doet en hoop geeft, is dat juist dit laatste nummer van Vroom & Vrolijk ook duidelijk maakt dat het einde van een tijdschrift nog niet het einde van een beweging hoeft te zijn. In dezelfde maand dat samen met de redactie werd besloten de pen neer te leggen, vond voor het eerst een LKP-beraadsdag plaats voor homo- en biseksuele christenen met een orthodoxe achtergrond. Het aantal mensen dat gebruik maakte van de mogelijkheid elkaar te ontmoeten en van gedachten te wisselen over uiteenlopende thema's was onverwacht groot. Over deze mooie bijeenkomst schreef Karel van de Wetering een inspirerend artikel dat je in deze Vroom & Vrolijk kunt lezen. En zo dient het nieuwe zich alweer aan, ín het oude. Ik geloof niet in afscheid nemen. Ik heb besloten: ik blijf voorlopig gewoon nog lekker even opstandig. Meestal komt daar weer nieuwe beweging van. En, voor jullie informatie: ik beweeg graag samen…Een vrome en vrolijke groet,
Wielie Elhorst
Voorzitter bestuur
Vroom & Vrolijk
Een voorproefje van dit nummer van V&V is ook te downloaden. Neem en lees. En…zet je er voor in dat V&V op de tafel, in de lektuurmand of op het nachtkastje ligt van vrienden en bekenden, je kunt ze op ons attenderen via deze website vroomenvrolijk.nl.
Een website waar we praktische informatie opzetten met liturgisch materiaal voor diensten en vieringen, nog leverbare boeken, waardevolle tips, test op kerkelijke homovriendelijkheid, maar ook een agenda met wat er waar te doen is en bij welk adres je voor meer informatie moet zijn, links van andere organisaties en kringen, ....
Dus kom maar op met je waardevolle informatie en goede ideeën: vroomenvrolijk@gelovigaktief.nlChris Sjollema
hoofdredactie Vroom & Vrolijkeerder verschenen 2007/3
Toen in 2005 Benedictus de XVI paus werd in de Katholieke kerk, was het eerste wat ik mijn vriendinnen smste: dit belooft weinig goeds voor vrouwen en homo's in de RK kerk. Twee jaar later is ook in Nederland het spoor van het nieuwe pontificaat zichtbaar. Oecumene zoekt paus Benedictus XVI met de oosters orthodoxe kerken en niet met de westerse protestantse kerken. Vrouwen die in het pastoraat werken of op de universiteiten hebben het beduidend moeilijker en de priesteropleidingen zijn inmiddels officieel gesloten voor priesterstudenten die homoseksueel zouden kunnen zijn. Anne-Marie Korte, hoogleraar vrouwenstudies theologie in Utrecht en zelf slachtoffer van dit beleid, gaat in haar lezing voor het Werkverband van Homotheologen na, wat de mix van gender en (homo)seksualiteit, zo hot maakt in de christelijke kerken en welke strategieën er nog kunnen bijdragen tot enige verlichting. In dit nummer natuurlijk ook een verslag van de indrukwekkende viering tijdens de Roze Zaterdag in Bergen op Zoom met als thema 'Niet te geloven'. Een viering waarin integratie voorop stond en waaraan de katholieke parochie en de burgemeester 'gewoon' meewerkten. Ik was überhaupt verrast over het grote aantal Roze Vieringen dat dit jaar in den lande plaats vond in juni, van Meppel tot Maastricht, van Rotterdam tot Leiden. Tot slot een bijdrage van Karel van de Wetering over de tekenen des tijds, afgelezen aan schilderijen van Carravalli en Rembrandt, die beide Amor en Ganymedes afbeeldden. Trots zie ik telkens weer, dat gelovige vrouwen, homo's en lesbo's veel zinvolle dingen neerzetten in en aan de rand van de kerken. Maar dan stuit ik op een 'homo-erotische' afbeelding van paus Benedictus de XVI op de tentoonstelling 'Kunst en homoseksualiteit in Milaan'. Schokkend. Voor mij het beeld van een godsonmogelijke dialoog. En dat doet zeer.eerder verschenen 2007/2
65 jaar. Voor wie in de twintig is, lijkt het eindeloos ver weg. Wie vijfentachtig is, denkt er mogelijk met wat heimwee aan terug. Jos Brink krijgt AOW en gaat minder belasting betalen…
Ach, hij ziet er goed uit voor zijn leeftijd en het idee om achter de geraniums te gaan zitten, lijkt me ver weg. Volop is hij aan het werk bij de omroep; bij de vieringen in de Duif in Amsterdam; een nieuw boek over rouwverwerking ligt net in de boekhandel. En dat zijn nog maar wat zaken die in het daglicht komen. Ieder mens - jong en oud; man en vrouw - heeft ook een stuk privé leven.
Televisiemaker en presentator en pastor. Geen dominee Gremdaat, maar gewoon een mens die weet van lachen en tranen. Dat houdt een mens in evenwicht. Pastor en Schaap. Leiden en geleid worden; persoonlijk aan het lijden onderhevig zijn en bij mensen proberen te zijn en om met hen een beetje mee te lijden. We wensen Jos Brink veel energie toe om verder te gaan en de aanwezigheid van de Pastor Bonum, de Goede Herder.
Roze zondag krijgt de jaarlijkse aandacht. Wie is de zonda(a)r(es)? In de preekschets worden vergezichten ontvouwd en tegelijkertijd werpen we de blik naar binnen. Wie is nu eigenlijk die Farizeeër? Hij leefde niet twee duizend jaar geleden, maar nu. Mijn leven kent ook nare trekken. Mijn woorden en blikken verwonden ook telkens weer anderen.
In het Koninkrijk Gods leren ingekeerde lesbiennes en yuppieachtige homo's de een uitnemender te achten dan de ander. Een hondsmoeilijke opdracht, waar veel genade voor nodig is. Het besproken Bijbelgedeelte is van dokter Lucas. Een geleerd mens. Maar leren doe je niet alleen uit boeken; er is nog een leerschool: het leven van alle dag en aan de voeten van Jezus.
Transgendertheologie. Of is dat in feite nauwelijks een naam en aanduiding? Het slot van de artikelenserie in Vroom & Vrolijk. Onontgonnen terrein. Juist in Vroom &Vrolijk kom je publicaties tegen waar het plaatselijke kerk- c.q. parochieblad geen weet van heeft of schijnt te hebben. Er zijn van die onderwerpen waar we makkelijk aan voorbijgaan, maar die zich ook wel eens aan ons mogen opdringen!
Daarnaast aandacht voor de Oecumenische Vrouwensynode en voor de lesbische vrouw-en-geloofgroep Noord-Holland. Nog veel miscelania. Berichten, aankondigingen en verslagen. Films en boeken. Ter info en opscherping. Er gebeurt veel op het gebied van geloof en homoseksualiteit, dat onze aandacht verdient. De veelkleurigheideerder verschenen 2007/1
Vanuit vier heel verschillende invalshoeken geven we je in deze Vroom & Vrolijk weer stof om over na te denken. Gea Zijlstra legt als bioloog uit, wat de valkuilen zijn van het spreken over een homoseksuele geaardheid, alsof het een biologisch aanwijsbaar gegeven is. Zij spreekt liever over de homoseksuele oriëntatie of voorkeur. Martin van Haeften geeft nadere toelichting op zijn overstap van de ChristenUnie naar de PvdA. Hij kon het CU beleid niet meer verkopen. De Werkgroep Homoseksualiteit en Kerk Meppel bestaat uit zo'n groep enthousiaste vrijwilligers die overal voorlichting geven, de zaak bespreekbaar maken en eens per jaar een Roze Viering organiseren in de regio. Tot slot een interview met Mushin Hendricks, een gay imam in Johannesburg als dapper voorbeeld. En verder: het Europees Forum viert dit jaar haar 25 jarig bestaan en de Evangelische Roze Vieringen hun 15 jarig bestaan. Inspirerende mensen en inspirerende plekken, voor als je even uitgedialogiseerd bent.eerder verscheen 2006/1 <lezen? zie bij downloads eerder verschenen>
Terwijl de nieuwe paus elke vorm van vrouwelijkheid nu definitief uit de katholieke kerk probeert te bannen. Mochten vrouwen altijd al niet anders dan 'gelovigen' zijn, nu worden ook mannen met 'vrouwelijke' neigingen het instituut uitgejaagd. Had ik daar een mooie cartoon bij van een bisschop - die verdacht veel op Sinterklaas leek - met een mannetje op zijn schoot, dat hij de les leest: 'Als je maar 1 ding goed onthoudt… nérgens aanzitten!'
Blijken nu ook cartoons al een levensgevaarlijke impact te hebben. Wat is er aan de hand in de wereld?! Als je het mij vraagt is er één ding grondig mis: er groeit een ernstig gebrek aan zelfrelativering. Precies op dat punt kan de wereld van homo's en lesbo's veel leren. Homo's en lesbo's leven vanuit hun hart, ze hebben geleerd tegen een stootje te kunnen en ze zijn meesters in het laveren tussen wat moet, hoort, kan en wat hun hart hen ingeeft. In een wereld waarin de verstarring groeit, zullen mensen die openhartig leven met zelfspot en relativeringsvermogen een zegen voor de toekomst zijn!
Een toekomst, waar ook Vroom & Vrolijk aan bij wil dragen. In dit nummer met een zevenkoppige kersverse redactie die zich voorstelt. Met het antwoord van de katholieke homo pastores op de Vaticaanse Instructie. Met het weekend van Verkeerd Verbonden, dat Mirre werd en nog veel meer groepen, vieringen en activiteiten, die de hoop levend houden.eerder verscheen 2006/2 <lezen? zie bij downloads eerder verschenen>
Naast actuele informatie bevat dit nummer onder meer een preekschets voor de Roze Zondag (18 juni 2006) en het mooie lied van Ineke Lautenbach 'Veelkleurig als het leven' (op een bekende Liedboekmelodie). Weer zo'n lijn tussen geloof en homoseksuele identiteit. De predikant-lezer en de predikant, die de schets via jou als gemeentelid onder ogen krijgt, kan er zijn (M\V) voordeel mee doen! Heeft de Wereldraad van Kerken nog iets specifiek kunnen bijdragen aan de wereldwijde emancipatie van mannen en vrouwen met homo en lesbische gevoelens? Janine de Boer geeft een verkennende beschrijving van transgender theologie.
* bij inzegening van een homo of lesbische relatie luidt de klok!
* in de preek is er wel eens aandacht voor 'veilig vrijen'.
* iedereen wordt uitgenodigd voor Avondmaal en de Communie.
* op de kerkelijke website is er een link naar organisaties van homoseksualiteit en kerk.
Dit zijn vier van de 28 toetsmomenten om te beoordelen hoe homo-vriendelijk de kerk/parochie is!
Geen wedstrijd, maar aandachtspunten (voor pastor en kerkbestuur) voor de inclusieve kerk.eerder verscheen 2006/3
<lezen? zie bij downloads eerder verschenen>
Behoorlijk dicht om de 'vrije' homo's en lesbo's heen, zien we de weerstand tegen homoseksualiteit concrete vormen aannemen. Of dit nu is door sommige moslims in Nederland, door de orthodoxe kerken in oost Europa of de spreekverboden van de RK kerk en andere kerken.
Gert Hekma signaleert tijdens zijn lezing op de dag van de Homo Theologen, dat de anti (homo)seksualiteitsbewegingen wereldwijd en goed georganiseerd zijn, terwijl de pro (homo)seksualiteitsbewegingen zo marginaal zijn. Een Europees Forum bv, of een Landelijk Koördinatiepunt zijn organisaties die prima werk doen, maar ze worden gedragen door een handvol enthousiaste vrijwilligers. Een professionaliseringsslag binnen de homobeweging zou wat dat betreft geen overbodige luxe zijn. Waarom is de positieve bijdrage die al tientallen jaren geleverd wordt door vele mensen en organisaties binnen de christelijke kerken zo weinig zichtbaar? Zo onderbelicht. Wat dat betreft was het thema van de Viering op Roze Zaterdag in Zwolle een voltreffer: Laat je zien en gezien worden. Nederland is samen met Scandinavië en Engeland nog altijd een gidsland als het om homo en lesbische emancipatie gaat. Ook al moeten wij, zoals Imad el Kaka, emancipatiewerker in Rotterdam vertelt, ten aanzien van moslims minder directe methoden hanteren. De positieve ervaringen, die we in Nederland al jaren hebben opgedaan, moeten we doorgeven en verankeren. Daarin zit onze kracht en onze rijkdom.
In dit nummer start de serie: Lied dat mij raakt, waarin we elk nummer iemand anders zullen vragen een lied te noemen, wat voor hem of haar een heel bijzondere betekenis heeft of precies dat aangeeft waar het in het leven om gaat. Dirk-Jan Bierenbroodspot doet in dit nummer de aftrap.
Want om een vrijheidsstrijd levend te houden, hebben we ook liederen, gedichten en gebeden nodig. Om te dromen, ons te laten raken en weer fris op pad te gaan, elke nieuwe dag.eerder verscheen 2006/4 <lezen? zie bij downloads eerder verschenen>
Zijn homoseksuelen trendsetters? Het wordt in ieder geval wel beweerd. Je hebt in de samenleving en in de kerk nu eenmaal mensen, die voorop lopen en die achteraan bungelen. En daartussenin is er de grote schare die niemand tellen kan. Gaat de trend veranderen en komt er een einde aan de 'kerkverlating'? Stromen de kerken in de toekomst weer vol … Je merkt wel dat mensen alleszins zeer godsdienstig zijn, maar hun heil vaak heel persoonlijk trachten in te vullen. Geloof zonder kerk(gebouw). Of komt de omkeer spoedig? Op iedere laatste zondag van de maand is er een evangelische roze viering in de Keizersgrachtkerk in Amsterdam. Een toenemend aantal bezoekers wordt geconstateerd. Mensen zoeken elkaar weer op rondom Woord en gebed; zang en zegening. En niet te vergeten de gemeenschapszin ook rond de koffie. Is dit de trend? Gerard Reve heeft al veel eerder de weg naar de kerk weer gevonden. Weliswaar op zijn heel eigen wijze. Het communistische nest predikte wel een heilsstaat maar gaf niet meer dan schamel brood en wat spelen. Reve: trendsetter en luis in de pels van Rome. In dit nummer van Vroom & Vrolijk een gedachtenisartikel en een boekbespreking. De volksschrijver is te ruste gelegd in de Belgische grond. Daar voelde hij zich thuis. De theologische impact van zijn geschriften zal nog wel veel aan de orde komen bij Rome en Reformatie. Reve als theoloog - of is dat wat overdreven gezegd? Antoine Bodar - voorzeker theologisch geschoold - vindt een plaats is dit tijdschriftnummer. Ook al zo'n merkwaardige weg door de kerk. Trendsetter of revanchist? Er zijn vele stillen in den lande en enkelen lukt het telkens weer om de krant en andere media te halen - en dan met name de pagina kerknieuws en de godsdienstige programma's. Deze priester met boord en op de scooter zien we langskomen. Gelukkig is de heilsvraag niet Reve of Bodar, maar Jezus of Barabbas. (Matt.27:17) Een decembernummer zonder kerstverhaal is natuurlijk niet in de haak. In de donkere dagen schijnt het Licht. Toen ik nog in het ziekenhuis werkte, ontmoette ik mensen, die juist met deze dagen opgenomen wilden worden. Dan was er in ieder geval goed eten en drinken… Laat het ook maar weer de trend worden, dat het Kind van de kribbe, onze Zaligmaker weer in het middelpunt staat.
activiteiten van en links met het Landelijk KoördinatiePunt groepen kerk en homoseksualiteit , waar de Stichting Vroom &Vrolijk ook lid van is:
Roze vieringen
andere activiteiten
kringen en groepen; landelijk - regionaal
pastoraat en spiritualiteit
andere homo-organisaties
literatuurEen actueel deel van de informatie is terug te vinden in ons tijdschrift. Maar wie een specifieke of persoonlijke vraag heeft over de relatie tussen homoseksualiteit en geloof/kerk kan terecht bij onze Vrolijk Vrome pastor.
Vroom&Vrolijk 2005/1 Vroom&Vrolijk 2005/2 Vroom&Vrolijk 2005/3 Vroom&Vrolijk 2005/4: in verband met privacy alleen op aanvraag
Vroom&Vrolijk 2006/1 Vroom&Vrolijk 2006/2 Vroom&Vrolijk 2006/3 Vroom&Vrolijk 2006/4
abonnementen of kennismaken
Het blad werd uitgegeven door theologische uitgeverij Narratio in Gorinchem, met een directe en intense betrokkenmheid bij emancipatiebewegingen in kerk en samenleving, dus ook hierbij! Zij geven ondermeer ook uit:Kringen in de branding Kees Posthumus
De Kringen zijn een uniek fenomeen in de homo/lesbische beweging, Gespreksgroepen bij mensen thuis werden de motor voor de emancipatie van duizenden homo-mannen en lesbische vrouwen. In de jaren zestig aan gevuurd door IKON-radio-dominee Klamer werd deze emancipatie ingezet en momenteel draaien er meer dan 300 van deze kringen. Het jubileumboek bij het veertigjarig bestaan vertelt hoe het begon, wat er waar veranderde in kerk en samenleving, hoe het nu op een kringavond er (uniek) aan toe gaat. Maar vooral laat zes kringleden aan het woord, die openhartig vertellen wat en hoe zij in het leven staan. Voorzien van prachtige foto's een waardevol boek. 112 pagina's €14,00
Misschien... groeit er wat moois uit
Homoseksualiteit in een huwelijk bestaat. Op grotere schaal dan men aanneemt. Daarmee moet men dus omgaan, hoe dan ook, en daar zijn vele manieren voor. Voor de mensen die leven met een partner/ouder die homoseksueel is, hun familie, vrienden maar ook alle hulpverleners, werd dit boek geschreven, als een kijkje achter de schermen, als handreiking op zoek naar de eigen waarheid. Auteur is Anèt Saal. 136 pagina's € 11,50.Een jaarabonnement kost €18,- voor vier nummers per jaar. Bestel en geef je cadeauboek op!
Eerst een blad in handen houden? bestel een proefnummer.
Wil je de preekschets voor Roze Zondag 2007 naar je voorganger doorsturen, of met mensen in de kerk beoordelen hoe homo-vriendelijk jouw gemeente of parochie is (uit Vroom&Vrolijk 2006-2), deze kan je hier downloaden.
downloaden preekschets vriendelijkheids-toetsVroom&Vrolijk was een onafhankelijk tijdschrift en wordt uitgegeven door de stichting Vroom en Vrolijk, waarvan het bestuur gevormd wordt door het bestuur van Landelijk KoördinatiePunt groepen kerk en homoseksualiteit (LKP).
Redactie: Dirk-Jan Bierenbroodspot, Marlies Bosch, Pieter Flach, Doreen Hazel, Conny van Lier, Chris Sjollema.
Vroom & Vrolijk werddoor CBB, Christelijke Bibliotheek voor Blinden en Slechtzienden (tel. 0341-565477) ook in braille of op geluidscassette uitgegevenContact met hoofdredacteur: Chris Sjollema - eindredacteur: Conny van Lier
of voor persoonlijke vragen over homoseksualiteit en geloof, onze pastor!
